{"id":42913,"date":"2025-05-02T13:02:19","date_gmt":"2025-05-02T13:02:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/?p=42913"},"modified":"2025-05-19T12:02:00","modified_gmt":"2025-05-19T12:02:00","slug":"un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/","title":{"rendered":"Un legado de mestizaje con impacto en la salud"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"42913\" class=\"elementor elementor-42913\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e5e108d elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e5e108d\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7aac84d\" data-id=\"7aac84d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e2472f elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8e2472f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1600\" height=\"592\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-42863\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc.jpg 1600w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-300x111.jpg 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-1024x379.jpg 1024w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-768x284.jpg 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-1536x568.jpg 1536w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-375x139.jpg 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-750x278.jpg 750w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/04\/hipotesis_18_banner_fc-1140x422.jpg 1140w\" sizes=\"(max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9783bf2 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"9783bf2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-divider{--divider-border-style:none;--divider-border-width:1px;--divider-color:#2c2c2c;--divider-icon-size:20px;--divider-element-spacing:10px;--divider-pattern-height:24px;--divider-pattern-size:20px;--divider-pattern-url:none;--divider-pattern-repeat:repeat-x}.elementor-widget-divider .elementor-divider{display:flex}.elementor-widget-divider .elementor-divider__text{font-size:15px;line-height:1;max-width:95%}.elementor-widget-divider .elementor-divider__element{margin:0 var(--divider-element-spacing);flex-shrink:0}.elementor-widget-divider .elementor-icon{font-size:var(--divider-icon-size)}.elementor-widget-divider .elementor-divider-separator{display:flex;margin:0;direction:ltr}.elementor-widget-divider--view-line_icon .elementor-divider-separator,.elementor-widget-divider--view-line_text .elementor-divider-separator{align-items:center}.elementor-widget-divider--view-line_icon .elementor-divider-separator:after,.elementor-widget-divider--view-line_icon .elementor-divider-separator:before,.elementor-widget-divider--view-line_text .elementor-divider-separator:after,.elementor-widget-divider--view-line_text .elementor-divider-separator:before{display:block;content:\"\";border-bottom:0;flex-grow:1;border-top:var(--divider-border-width) var(--divider-border-style) var(--divider-color)}.elementor-widget-divider--element-align-left .elementor-divider .elementor-divider-separator>.elementor-divider__svg:first-of-type{flex-grow:0;flex-shrink:100}.elementor-widget-divider--element-align-left .elementor-divider-separator:before{content:none}.elementor-widget-divider--element-align-left .elementor-divider__element{margin-left:0}.elementor-widget-divider--element-align-right .elementor-divider .elementor-divider-separator>.elementor-divider__svg:last-of-type{flex-grow:0;flex-shrink:100}.elementor-widget-divider--element-align-right .elementor-divider-separator:after{content:none}.elementor-widget-divider--element-align-right .elementor-divider__element{margin-right:0}.elementor-widget-divider:not(.elementor-widget-divider--view-line_text):not(.elementor-widget-divider--view-line_icon) .elementor-divider-separator{border-top:var(--divider-border-width) var(--divider-border-style) var(--divider-color)}.elementor-widget-divider--separator-type-pattern{--divider-border-style:none}.elementor-widget-divider--separator-type-pattern.elementor-widget-divider--view-line .elementor-divider-separator,.elementor-widget-divider--separator-type-pattern:not(.elementor-widget-divider--view-line) .elementor-divider-separator:after,.elementor-widget-divider--separator-type-pattern:not(.elementor-widget-divider--view-line) .elementor-divider-separator:before,.elementor-widget-divider--separator-type-pattern:not([class*=elementor-widget-divider--view]) .elementor-divider-separator{width:100%;min-height:var(--divider-pattern-height);-webkit-mask-size:var(--divider-pattern-size) 100%;mask-size:var(--divider-pattern-size) 100%;-webkit-mask-repeat:var(--divider-pattern-repeat);mask-repeat:var(--divider-pattern-repeat);background-color:var(--divider-color);-webkit-mask-image:var(--divider-pattern-url);mask-image:var(--divider-pattern-url)}.elementor-widget-divider--no-spacing{--divider-pattern-size:auto}.elementor-widget-divider--bg-round{--divider-pattern-repeat:round}.rtl .elementor-widget-divider .elementor-divider__text{direction:rtl}.e-con-inner>.elementor-widget-divider,.e-con>.elementor-widget-divider{width:var(--container-widget-width);--flex-grow:var(--container-widget-flex-grow)}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-49810a0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"49810a0\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1c65da8\" data-id=\"1c65da8\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c53765 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5c53765\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<h1><b>Un legado de mestizaje con impacto en la salud<\/b><\/h1><h1 style=\"margin-top: 0px;font-weight: normal;color: #5c068c\"><span style=\"color: #e4cac8;font-family: ArgentumSans, sans-serif;font-size: 16px\">8 de mayo de 2025<\/span><\/h1><div style=\"font-family: ArgentumSans, sans-serif\"><div style=\"width: 325px\"><div style=\"margin-bottom: 13.5px;line-height: 32px\"><p><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">Facebook<\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#x\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">X<\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#whatsapp\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">WhatsApp<\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#copy_link\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">Copy <\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#copy_link\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">k<\/span><\/a><\/p><\/div><\/div><\/div><div style=\"margin-top: 20px\"><div style=\"color: #192d4f;font-family: ArgentumSans, sans-serif;background: #e4cac8;padding: 2px 8px;font-size: 11px;overflow: hidden\">\u00a0<\/div><\/div><div style=\"margin-top: 20px\"><p><span style=\"font-weight: 400\">Las Islas Canarias han sido, desde tiempos remotos, un punto de encuentro de diversas civilizaciones. Su posici\u00f3n estrat\u00e9gica entre Europa, \u00c1frica y Am\u00e9rica ha moldeado su historia, su cultura y, de manera fundamental, la gen\u00e9tica de sus habitantes. Hoy en d\u00eda, estudios gen\u00f3micos han confirmado que los canarios presentan una composici\u00f3n gen\u00e9tica \u00fanica en Europa, resultado de un prolongado mestizaje entre poblaciones ind\u00edgenas del norte de \u00c1frica, colonos europeos y, en menor medida, grupos subsaharianos, cuya presencia en el acervo gen\u00e9tico de las islas se debe principalmente a la llegada de esclavos africanos durante los siglos XVI y XVII.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Los primeros habitantes de Canarias fueron los abor\u00edgenes canarios, com\u00fanmente conocidos como guanches, aunque este t\u00e9rmino se refer\u00eda originalmente solo a los ind\u00edgenas de Tenerife. En el resto de las islas, cada grupo ten\u00eda su propia denominaci\u00f3n, como los bimbaches en El Hierro o los benahoaritas en La Palma, cada uno con sus particularidades culturales y sociales. Los estudios gen\u00e9ticos han demostrado que estos pueblos compart\u00edan una fuerte relaci\u00f3n con los bereberes del norte de \u00c1frica, lo que sugiere que sus ancestros migraron al archipi\u00e9lago hace m\u00e1s de 2.000 a\u00f1os. Su llegada pudo deberse a movimientos poblacionales desde la regi\u00f3n del Magreb, facilitados por condiciones clim\u00e1ticas y mar\u00edtimas favorables. El aislamiento geogr\u00e1fico y el clima de Canarias hicieron que sus primeros habitantes desarrollaran ciertas adaptaciones, como una mayor tolerancia a dietas basadas en la agricultura y la ganader\u00eda. Sin embargo, con la llegada de los europeos en el siglo XV, la poblaci\u00f3n ind\u00edgena sufri\u00f3 un dr\u00e1stico descenso debido a guerras, esclavizaci\u00f3n y enfermedades para las que no ten\u00edan inmunidad. A pesar de esto, estudios gen\u00e9ticos han demostrado que una parte importante de los canarios actuales conserva linajes maternos guanches, lo que indica que muchas mujeres ind\u00edgenas fueron integradas en la nueva sociedad. Con la colonizaci\u00f3n, llegaron castellanos, portugueses y genoveses, seguidos, en los siglos XVI y XVII, por esclavos africanos tra\u00eddos para trabajar en la ca\u00f1a de az\u00facar y la agricultura (Figura 1). M\u00e1s tarde, en los siglos XVIII y XIX, muchos canarios emigraron a Am\u00e9rica, especialmente a Cuba, Venezuela y Puerto Rico, y algunos regresaron con descendientes nacidos all\u00ed, enriqueciendo a\u00fan m\u00e1s la diversidad gen\u00e9tica del archipi\u00e9lago.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-42916\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600.png\" alt=\"\" width=\"1079\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600.png 1079w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600-300x167.png 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600-1024x569.png 1024w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600-768x427.png 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600-375x209.png 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135600-750x417.png 750w\" sizes=\"(max-width: 1079px) 100vw, 1079px\" \/><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Los estudios gen\u00e9ticos m\u00e1s recientes han determinado que los canarios presentan una composici\u00f3n gen\u00e9tica singular dentro del contexto europeo. Se estima que la poblaci\u00f3n actual tiene una mezcla de ancestr\u00eda compuesta aproximadamente por un 70-80% de ascendencia europea, un 20-25% de ascendencia norteafricana y un peque\u00f1o porcentaje (1-5%) de origen subsahariano (Figura 2). Este perfil es notablemente diferente al de otras poblaciones ib\u00e9ricas y europeas, lo que definitivamente hace que la poblaci\u00f3n canaria sea diferente gen\u00e9ticamente. Lo interesante de la gen\u00e9tica canaria es que no es una simple mezcla uniforme, sino que a\u00fan se pueden distinguir en su ADN los diferentes or\u00edgenes de la poblaci\u00f3n. Algunas partes del genoma reflejan claramente la herencia europea, otras muestran la conexi\u00f3n con los antiguos pueblos bereberes del norte de \u00c1frica y algunas conservan el rastro del legado subsahariano. Esto es clave en la investigaci\u00f3n biom\u00e9dica, ya que permite estudiar c\u00f3mo ciertos genes heredados de cada grupo pueden influir en la salud y la predisposici\u00f3n a enfermedades.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-42917\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608.png\" alt=\"\" width=\"1081\" height=\"592\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608.png 1081w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608-300x164.png 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608-1024x561.png 1024w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608-768x421.png 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608-375x205.png 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/Captura-de-pantalla-2025-05-02-135608-750x411.png 750w\" sizes=\"(max-width: 1081px) 100vw, 1081px\" \/><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Adem\u00e1s de su gen\u00e9tica \u00fanica, la poblaci\u00f3n canaria tambi\u00e9n destaca por una alta prevalencia de ciertas enfermedades que no solo superan la media nacional, sino que, en algunos casos, se encuentran entre las m\u00e1s elevadas de Europa e incluso del mundo. Un claro ejemplo es la diabetes tipo 2, cuya incidencia en Canarias es la m\u00e1s alta de Espa\u00f1a y Europa, afectando a casi el 16% de la poblaci\u00f3n adulta, lo que supone un grave problema de salud p\u00fablica debido a sus complicaciones asociadas, como enfermedades cardiovasculares y da\u00f1o renal. Algo similar sucede con la diabetes tipo 1, que presenta una incidencia significativamente mayor en Canarias en comparaci\u00f3n con otras regiones de Espa\u00f1a. Otro problema frecuente en el archipi\u00e9lago es el asma, especialmente en ni\u00f1os y j\u00f3venes, con tasas significativamente superiores a las del resto del pa\u00eds. Tambi\u00e9n se observa una elevada presencia de hipertensi\u00f3n arterial, obesidad y s\u00edndrome metab\u00f3lico, condiciones que aumentan el riesgo de complicaciones cardiovasculares y disminuyen la calidad de vida. A esto se suman algunas enfermedades raras con alta incidencia en Canarias, como la enfermedad de Wilson, el hiperinsulinismo cong\u00e9nito y la hipercolesterolemia familiar.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Si juntamos lo que sabemos sobre la mezcla gen\u00e9tica de los canarios con el elevado porcentaje de ciertas enfermedades en el archipi\u00e9lago, surge una pregunta clave: \u00bfhasta qu\u00e9 punto influye la gen\u00e9tica en la salud de esta poblaci\u00f3n? Aunque los estudios sobre el impacto del componente africano en Canarias son limitados, investigaciones en poblaciones africanas han se\u00f1alado que la ascendencia africana podr\u00eda estar relacionada con un mayor riesgo de enfermedades cardiovasculares, renales, respiratorias e incluso diabetes. Algunas variantes gen\u00e9ticas identificadas en estos estudios se han vinculado con una mayor respuesta inflamatoria, lo que podr\u00eda estar asociado con la elevada incidencia de enfermedades cardiovasculares en Canarias. No obstante, la gen\u00e9tica es solo una pieza del rompecabezas. Factores ambientales, h\u00e1bitos de vida y condiciones socioecon\u00f3micas tambi\u00e9n desempe\u00f1an un papel clave. Entender mejor esta interacci\u00f3n, es decir, c\u00f3mo la gen\u00e9tica y el estilo de vida se combinan para influir en la salud, permitir\u00e1 dise\u00f1ar estrategias m\u00e1s efectivas de prevenci\u00f3n y tratamiento, adaptadas a las necesidades de la poblaci\u00f3n canaria.<\/span><\/p><\/div><div style=\"margin-top: 20px\"><p style=\"color: #3d3d3d;font-family: ArgentumSans, sans-serif\"><strong>Autoras: <span style=\"font-weight: 400\">Itahisa Marcelino Rodr\u00edguez y Amanda Le\u00f3n Hern\u00e1ndez<\/span><\/strong><\/p><\/div><hr style=\"margin-top: 27px;margin-bottom: 27px;color: #3d3d3d;font-family: ArgentumSans, sans-serif;background-color: #ffffff\" \/><p style=\"font-family: ArgentumSans, sans-serif\"><strong><span style=\"color: #2c284d\">Archivado en<\/span>: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/revista-hipotesis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Revista Hip\u00f3tesis<\/a><br \/><strong><span style=\"color: #2c284d\">Etiquetas: <a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/numero-18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">N\u00famero 18<\/a><\/span><\/strong><span style=\"color: #2c284d\">\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/art\u00edculo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Art\u00edculo<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/hipotesis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hip\u00f3tesis<\/a><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/isabel-varela-nieto\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">,<\/a> <a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/universidad-de-la-laguna\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Universidad de La Laguna<\/a><\/span><\/p><p>https:\/\/doi.org\/10.25145\/j.revhip.18.13<\/p><p>ISSN 3045-7017<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-129ffdf\" data-id=\"129ffdf\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5242d6f elementor-widget elementor-widget-testimonial\" data-id=\"5242d6f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"testimonial.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-testimonial-wrapper{overflow:hidden;text-align:center}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-content{font-size:1.3em;margin-bottom:20px}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-name{line-height:1.5;display:block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-job{font-size:.85em;display:block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta{width:100%;line-height:1}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta-inner{display:inline-block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta .elementor-testimonial-details,.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta .elementor-testimonial-image{display:table-cell;vertical-align:middle}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta .elementor-testimonial-image img{width:60px;height:60px;border-radius:50%;-o-object-fit:cover;object-fit:cover;max-width:none}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-aside .elementor-testimonial-image{padding-right:15px}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-aside .elementor-testimonial-details{text-align:left}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-top .elementor-testimonial-details,.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-top .elementor-testimonial-image{display:block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-top .elementor-testimonial-image{margin-bottom:20px}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-testimonial-wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-meta elementor-has-image elementor-testimonial-image-position-aside\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-meta-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/investigadores\/152401\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"480\" height=\"640\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/IMG_8418.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-42918\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/IMG_8418.jpg 480w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/IMG_8418-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/IMG_8418-375x500.jpg 375w\" sizes=\"(max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-details\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-testimonial-name\" href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/investigadores\/152401\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Itahisa Marcelino Rodr\u00edguez<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-testimonial-job\" href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/investigadores\/152401\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Profesora contratada doctora<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd926b6 elementor-widget elementor-widget-toggle\" data-id=\"fd926b6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"toggle.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-toggle{text-align:left}.elementor-toggle .elementor-tab-title{font-weight:700;line-height:1;margin:0;padding:15px;border-bottom:1px solid #d4d4d4;cursor:pointer;outline:none}.elementor-toggle .elementor-tab-title .elementor-toggle-icon{display:inline-block;width:1em}.elementor-toggle .elementor-tab-title .elementor-toggle-icon svg{-webkit-margin-start:-5px;margin-inline-start:-5px;width:1em;height:1em}.elementor-toggle .elementor-tab-title .elementor-toggle-icon.elementor-toggle-icon-right{float:right;text-align:right}.elementor-toggle .elementor-tab-title .elementor-toggle-icon.elementor-toggle-icon-left{float:left;text-align:left}.elementor-toggle .elementor-tab-title .elementor-toggle-icon .elementor-toggle-icon-closed{display:block}.elementor-toggle .elementor-tab-title .elementor-toggle-icon .elementor-toggle-icon-opened{display:none}.elementor-toggle .elementor-tab-title.elementor-active{border-bottom:none}.elementor-toggle .elementor-tab-title.elementor-active .elementor-toggle-icon-closed{display:none}.elementor-toggle .elementor-tab-title.elementor-active .elementor-toggle-icon-opened{display:block}.elementor-toggle .elementor-tab-content{padding:15px;border-bottom:1px solid #d4d4d4;display:none}@media (max-width:767px){.elementor-toggle .elementor-tab-title{padding:12px}.elementor-toggle .elementor-tab-content{padding:12px 10px}}.e-con-inner>.elementor-widget-toggle,.e-con>.elementor-widget-toggle{width:var(--container-widget-width);--flex-grow:var(--container-widget-flex-grow)}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-toggle\" role=\"tablist\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-2651\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"1\" role=\"tab\" aria-controls=\"elementor-tab-content-2651\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-left\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-caret-down\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-angle-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"\" class=\"elementor-toggle-title\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Centro<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-2651\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"1\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-2651\"><p><a href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/unidades\/5513\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Instituto Universitario de Tecnolog\u00edas Biom\u00e9dicas<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-742d018 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"742d018\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Doctora por la Universidad de La Laguna con la tesis\u00a0<span class=\"c-doc\"><a href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/documentos\/5e31703d2999523690ffed7f\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong><span class=\"c-doc__titulo\">Nuevos determinantes de enfermedad cardiovascular y diabetes mellitus tipo 2<\/span>\u00a0<span class=\"c-doc__subtitulo\">10 a\u00f1os de seguimiento de una cohorte de poblaci\u00f3n general<\/span>\u00a0<\/strong><\/a><span class=\"c-doc__anualidad\">2016<\/span><\/span>.\u00a0Dirigida por Dr. Antonio Cabrera de Le\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1e55876 elementor-widget elementor-widget-testimonial\" data-id=\"1e55876\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"testimonial.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-meta elementor-has-image elementor-testimonial-image-position-aside\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-meta-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.ull.es\/institutos\/instituto-tecnologias-biomedicas\/fisiopatologia-del-metabolismo-mineral\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/5682737F74FD0ED1DA996150FD4B3FC8.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-42920\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/5682737F74FD0ED1DA996150FD4B3FC8.jpg 500w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/5682737F74FD0ED1DA996150FD4B3FC8-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/5682737F74FD0ED1DA996150FD4B3FC8-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/5682737F74FD0ED1DA996150FD4B3FC8-375x375.jpg 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/5682737F74FD0ED1DA996150FD4B3FC8-50x50.jpg 50w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-details\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-testimonial-name\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/institutos\/instituto-tecnologias-biomedicas\/fisiopatologia-del-metabolismo-mineral\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Amanda Le\u00f3n Hern\u00e1ndez<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-testimonial-job\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/institutos\/instituto-tecnologias-biomedicas\/fisiopatologia-del-metabolismo-mineral\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Investigadora predoctoral<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c2f41f2 elementor-widget elementor-widget-toggle\" data-id=\"c2f41f2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"toggle.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle\" role=\"tablist\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toggle-item\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-title-2041\" class=\"elementor-tab-title\" data-tab=\"1\" role=\"tab\" aria-controls=\"elementor-tab-content-2041\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon elementor-toggle-icon-left\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-closed\"><i class=\"fas fa-caret-down\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-toggle-icon-opened\"><i class=\"elementor-toggle-icon-opened fas fa-angle-up\"><\/i><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"\" class=\"elementor-toggle-title\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Centro<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<div id=\"elementor-tab-content-2041\" class=\"elementor-tab-content elementor-clearfix\" data-tab=\"1\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"elementor-tab-title-2041\"><p><a href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/unidades\/5513\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Instituto Universitario de Tecnolog\u00edas Biom\u00e9dicas<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-afe9c30 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"afe9c30\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"widgettitle\" style=\"color: #5c068c;margin-top: 0px;margin-bottom: 13.5px;font-size: 22px;clear: left;text-transform: uppercase;position: relative;padding-bottom: 20px;text-align: left\"><span style=\"color: #1b2f54\">REPORTAJES RECIENTES<\/span><\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/africa-y-canarias-una-alianza-para-la-investigacion-y-el-desarrollo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00c1frica y Canarias: una alianza para la investigaci\u00f3n y el desarrollo<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/la-abeja-una-aliada-en-peligro\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La abeja, una aliada en peligro<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/el-diseno-cambia-nuestras-vidas\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">El dise\u00f1o cambia nuestras vidas<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/parkinson-mas-alla-de-los-sintomas-motores\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">P\u00e1rkinson: m\u00e1s all\u00e1 de los s\u00edntomas motores<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/ciencia-para-combatir-la-sequia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ciencia para combatir la sequ\u00eda<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-82498e7 e-grid-align-left elementor-shape-rounded elementor-grid-0 elementor-widget elementor-widget-social-icons\" data-id=\"82498e7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"social-icons.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-social-icons.elementor-grid-0 .elementor-widget-container,.elementor-widget-social-icons.elementor-grid-mobile-0 .elementor-widget-container,.elementor-widget-social-icons.elementor-grid-tablet-0 .elementor-widget-container{line-height:1;font-size:0}.elementor-widget-social-icons:not(.elementor-grid-0):not(.elementor-grid-tablet-0):not(.elementor-grid-mobile-0) .elementor-grid{display:inline-grid}.elementor-widget-social-icons .elementor-grid{grid-column-gap:var(--grid-column-gap,5px);grid-row-gap:var(--grid-row-gap,5px);grid-template-columns:var(--grid-template-columns);justify-content:var(--justify-content,center);justify-items:var(--justify-content,center)}.elementor-icon.elementor-social-icon{font-size:var(--icon-size,25px);line-height:var(--icon-size,25px);width:calc(var(--icon-size, 25px) + (2 * var(--icon-padding, .5em)));height:calc(var(--icon-size, 25px) + (2 * var(--icon-padding, .5em)))}.elementor-social-icon{--e-social-icon-icon-color:#fff;display:inline-flex;background-color:#818a91;align-items:center;justify-content:center;text-align:center;cursor:pointer}.elementor-social-icon i{color:var(--e-social-icon-icon-color)}.elementor-social-icon svg{fill:var(--e-social-icon-icon-color)}.elementor-social-icon:last-child{margin:0}.elementor-social-icon:hover{opacity:.9;color:#fff}.elementor-social-icon-android{background-color:#a4c639}.elementor-social-icon-apple{background-color:#999}.elementor-social-icon-behance{background-color:#1769ff}.elementor-social-icon-bitbucket{background-color:#205081}.elementor-social-icon-codepen{background-color:#000}.elementor-social-icon-delicious{background-color:#39f}.elementor-social-icon-deviantart{background-color:#05cc47}.elementor-social-icon-digg{background-color:#005be2}.elementor-social-icon-dribbble{background-color:#ea4c89}.elementor-social-icon-elementor{background-color:#d30c5c}.elementor-social-icon-envelope{background-color:#ea4335}.elementor-social-icon-facebook,.elementor-social-icon-facebook-f{background-color:#3b5998}.elementor-social-icon-flickr{background-color:#0063dc}.elementor-social-icon-foursquare{background-color:#2d5be3}.elementor-social-icon-free-code-camp,.elementor-social-icon-freecodecamp{background-color:#006400}.elementor-social-icon-github{background-color:#333}.elementor-social-icon-gitlab{background-color:#e24329}.elementor-social-icon-globe{background-color:#818a91}.elementor-social-icon-google-plus,.elementor-social-icon-google-plus-g{background-color:#dd4b39}.elementor-social-icon-houzz{background-color:#7ac142}.elementor-social-icon-instagram{background-color:#262626}.elementor-social-icon-jsfiddle{background-color:#487aa2}.elementor-social-icon-link{background-color:#818a91}.elementor-social-icon-linkedin,.elementor-social-icon-linkedin-in{background-color:#0077b5}.elementor-social-icon-medium{background-color:#00ab6b}.elementor-social-icon-meetup{background-color:#ec1c40}.elementor-social-icon-mixcloud{background-color:#273a4b}.elementor-social-icon-odnoklassniki{background-color:#f4731c}.elementor-social-icon-pinterest{background-color:#bd081c}.elementor-social-icon-product-hunt{background-color:#da552f}.elementor-social-icon-reddit{background-color:#ff4500}.elementor-social-icon-rss{background-color:#f26522}.elementor-social-icon-shopping-cart{background-color:#4caf50}.elementor-social-icon-skype{background-color:#00aff0}.elementor-social-icon-slideshare{background-color:#0077b5}.elementor-social-icon-snapchat{background-color:#fffc00}.elementor-social-icon-soundcloud{background-color:#f80}.elementor-social-icon-spotify{background-color:#2ebd59}.elementor-social-icon-stack-overflow{background-color:#fe7a15}.elementor-social-icon-steam{background-color:#00adee}.elementor-social-icon-stumbleupon{background-color:#eb4924}.elementor-social-icon-telegram{background-color:#2ca5e0}.elementor-social-icon-thumb-tack{background-color:#1aa1d8}.elementor-social-icon-tripadvisor{background-color:#589442}.elementor-social-icon-tumblr{background-color:#35465c}.elementor-social-icon-twitch{background-color:#6441a5}.elementor-social-icon-twitter{background-color:#1da1f2}.elementor-social-icon-viber{background-color:#665cac}.elementor-social-icon-vimeo{background-color:#1ab7ea}.elementor-social-icon-vk{background-color:#45668e}.elementor-social-icon-weibo{background-color:#dd2430}.elementor-social-icon-weixin{background-color:#31a918}.elementor-social-icon-whatsapp{background-color:#25d366}.elementor-social-icon-wordpress{background-color:#21759b}.elementor-social-icon-xing{background-color:#026466}.elementor-social-icon-yelp{background-color:#af0606}.elementor-social-icon-youtube{background-color:#cd201f}.elementor-social-icon-500px{background-color:#0099e5}.elementor-shape-rounded .elementor-icon.elementor-social-icon{border-radius:10%}.elementor-shape-circle .elementor-icon.elementor-social-icon{border-radius:50%}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-social-icons-wrapper elementor-grid\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-grid-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-icon elementor-social-icon elementor-social-icon-twitter elementor-repeater-item-39c0727\" href=\"https:\/\/twitter.com\/hipotesisxxi\" target=\"_blank\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">Twitter<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<i class=\"fab fa-twitter\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-grid-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-icon elementor-social-icon elementor-social-icon-facebook elementor-repeater-item-82a8538\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/revistahipotesis\" target=\"_blank\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">Facebook<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<i class=\"fab fa-facebook\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-grid-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-icon elementor-social-icon elementor-social-icon-instagram elementor-repeater-item-61c8be9\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/hipotesisull\" target=\"_blank\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">Instagram<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<i class=\"fab fa-instagram\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b701063 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"b701063\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-column .elementor-spacer-inner{height:var(--spacer-size)}.e-con{--container-widget-width:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer,.e-con>.elementor-widget-spacer{width:var(--container-widget-width,var(--spacer-size));--align-self:var(--container-widget-align-self,initial);--flex-shrink:0}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container,.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer{height:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer>.elementor-spacer-inner,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer>.elementor-spacer-inner{height:var(--container-widget-height,var(--spacer-size))}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-72d5c48 elementor-widget elementor-widget-wp-widget-block\" data-id=\"72d5c48\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"wp-widget-block.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<a class=\"twitter-timeline\" data-width=\"750\" data-height=\"1000\" data-dnt=\"true\" href=\"https:\/\/twitter.com\/HipotesisXXI?ref_src=twsrc%5Etfw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tweets by HipotesisXXI<\/a><script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-096eac8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"096eac8\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-30b499e\" data-id=\"30b499e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ef5f89 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5ef5f89\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1500\" height=\"106\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-30475\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1.png 1500w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-300x21.png 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-1024x72.png 1024w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-768x54.png 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-375x27.png 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-750x53.png 750w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-1140x81.png 1140w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un legado de mestizaje con impacto en la salud 8 de mayo de 2025 FacebookXWhatsAppCopy k \u00a0 Las Islas Canarias han sido, desde tiempos remotos, un punto de encuentro de diversas civilizaciones. Su posici\u00f3n estrat\u00e9gica entre Europa, \u00c1frica y Am\u00e9rica ha moldeado su historia, su cultura y, de manera fundamental, la gen\u00e9tica de sus habitantes&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":56,"featured_media":42914,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[127,646,47],"tags":[653,473,647,307],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Un legado de mestizaje con impacto en la salud - Hipotesis<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Un legado de mestizaje con impacto en la salud - Hipotesis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Un legado de mestizaje con impacto en la salud 8 de mayo de 2025 FacebookXWhatsAppCopy k \u00a0 Las Islas Canarias han sido, desde tiempos remotos, un punto de encuentro de diversas civilizaciones. Su posici\u00f3n estrat\u00e9gica entre Europa, \u00c1frica y Am\u00e9rica ha moldeado su historia, su cultura y, de manera fundamental, la gen\u00e9tica de sus habitantes....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hipotesis\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/CienciaULL\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-02T13:02:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-19T12:02:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/image-7.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"gciencia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@CienciaULL\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@CienciaULL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"gciencia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/\",\"url\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/\",\"name\":\"Un legado de mestizaje con impacto en la salud - Hipotesis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-05-02T13:02:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-19T12:02:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/aabbacf6b92db986f847d315495c9699\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Un legado de mestizaje con impacto en la salud\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/\",\"name\":\"Hipotesis\",\"description\":\"Unidad de Cultura Cient\u00edfica y de la Innovaci\u00f3n de la Universidad de La Laguna\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/aabbacf6b92db986f847d315495c9699\",\"name\":\"gciencia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72ccd1b1a4ea47e7b66bc7cc6944b4e5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72ccd1b1a4ea47e7b66bc7cc6944b4e5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"gciencia\"},\"url\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/author\/gciencia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Un legado de mestizaje con impacto en la salud - Hipotesis","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Un legado de mestizaje con impacto en la salud - Hipotesis","og_description":"Un legado de mestizaje con impacto en la salud 8 de mayo de 2025 FacebookXWhatsAppCopy k \u00a0 Las Islas Canarias han sido, desde tiempos remotos, un punto de encuentro de diversas civilizaciones. Su posici\u00f3n estrat\u00e9gica entre Europa, \u00c1frica y Am\u00e9rica ha moldeado su historia, su cultura y, de manera fundamental, la gen\u00e9tica de sus habitantes....","og_url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/","og_site_name":"Hipotesis","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/CienciaULL\/","article_published_time":"2025-05-02T13:02:19+00:00","article_modified_time":"2025-05-19T12:02:00+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":768,"url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/05\/image-7.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"gciencia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@CienciaULL","twitter_site":"@CienciaULL","twitter_misc":{"Escrito por":"gciencia","Tiempo de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/","url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/","name":"Un legado de mestizaje con impacto en la salud - Hipotesis","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website"},"datePublished":"2025-05-02T13:02:19+00:00","dateModified":"2025-05-19T12:02:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/aabbacf6b92db986f847d315495c9699"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/un-legado-de-mestizaje-con-impacto-en-la-salud\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Un legado de mestizaje con impacto en la salud"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website","url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/","name":"Hipotesis","description":"Unidad de Cultura Cient\u00edfica y de la Innovaci\u00f3n de la Universidad de La Laguna","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/aabbacf6b92db986f847d315495c9699","name":"gciencia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72ccd1b1a4ea47e7b66bc7cc6944b4e5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72ccd1b1a4ea47e7b66bc7cc6944b4e5?s=96&d=mm&r=g","caption":"gciencia"},"url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/author\/gciencia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42913"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/users\/56"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42913"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43361,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42913\/revisions\/43361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}