{"id":43991,"date":"2026-01-09T11:13:53","date_gmt":"2026-01-09T11:13:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/?p=43991"},"modified":"2026-01-09T11:16:52","modified_gmt":"2026-01-09T11:16:52","slug":"el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/","title":{"rendered":"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"43991\" class=\"elementor elementor-43991\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e5e108d elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e5e108d\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7aac84d\" data-id=\"7aac84d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9783bf2 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"9783bf2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-divider{--divider-border-style:none;--divider-border-width:1px;--divider-color:#2c2c2c;--divider-icon-size:20px;--divider-element-spacing:10px;--divider-pattern-height:24px;--divider-pattern-size:20px;--divider-pattern-url:none;--divider-pattern-repeat:repeat-x}.elementor-widget-divider .elementor-divider{display:flex}.elementor-widget-divider .elementor-divider__text{font-size:15px;line-height:1;max-width:95%}.elementor-widget-divider .elementor-divider__element{margin:0 var(--divider-element-spacing);flex-shrink:0}.elementor-widget-divider .elementor-icon{font-size:var(--divider-icon-size)}.elementor-widget-divider .elementor-divider-separator{display:flex;margin:0;direction:ltr}.elementor-widget-divider--view-line_icon .elementor-divider-separator,.elementor-widget-divider--view-line_text .elementor-divider-separator{align-items:center}.elementor-widget-divider--view-line_icon .elementor-divider-separator:after,.elementor-widget-divider--view-line_icon .elementor-divider-separator:before,.elementor-widget-divider--view-line_text .elementor-divider-separator:after,.elementor-widget-divider--view-line_text .elementor-divider-separator:before{display:block;content:\"\";border-bottom:0;flex-grow:1;border-top:var(--divider-border-width) var(--divider-border-style) var(--divider-color)}.elementor-widget-divider--element-align-left .elementor-divider .elementor-divider-separator>.elementor-divider__svg:first-of-type{flex-grow:0;flex-shrink:100}.elementor-widget-divider--element-align-left .elementor-divider-separator:before{content:none}.elementor-widget-divider--element-align-left .elementor-divider__element{margin-left:0}.elementor-widget-divider--element-align-right .elementor-divider .elementor-divider-separator>.elementor-divider__svg:last-of-type{flex-grow:0;flex-shrink:100}.elementor-widget-divider--element-align-right .elementor-divider-separator:after{content:none}.elementor-widget-divider--element-align-right .elementor-divider__element{margin-right:0}.elementor-widget-divider:not(.elementor-widget-divider--view-line_text):not(.elementor-widget-divider--view-line_icon) .elementor-divider-separator{border-top:var(--divider-border-width) var(--divider-border-style) var(--divider-color)}.elementor-widget-divider--separator-type-pattern{--divider-border-style:none}.elementor-widget-divider--separator-type-pattern.elementor-widget-divider--view-line .elementor-divider-separator,.elementor-widget-divider--separator-type-pattern:not(.elementor-widget-divider--view-line) .elementor-divider-separator:after,.elementor-widget-divider--separator-type-pattern:not(.elementor-widget-divider--view-line) .elementor-divider-separator:before,.elementor-widget-divider--separator-type-pattern:not([class*=elementor-widget-divider--view]) .elementor-divider-separator{width:100%;min-height:var(--divider-pattern-height);-webkit-mask-size:var(--divider-pattern-size) 100%;mask-size:var(--divider-pattern-size) 100%;-webkit-mask-repeat:var(--divider-pattern-repeat);mask-repeat:var(--divider-pattern-repeat);background-color:var(--divider-color);-webkit-mask-image:var(--divider-pattern-url);mask-image:var(--divider-pattern-url)}.elementor-widget-divider--no-spacing{--divider-pattern-size:auto}.elementor-widget-divider--bg-round{--divider-pattern-repeat:round}.rtl .elementor-widget-divider .elementor-divider__text{direction:rtl}.e-con-inner>.elementor-widget-divider,.e-con>.elementor-widget-divider{width:var(--container-widget-width);--flex-grow:var(--container-widget-flex-grow)}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-49810a0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"49810a0\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1c65da8\" data-id=\"1c65da8\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c53765 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5c53765\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<h1><b>El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias<\/b><\/h1><h1 style=\"margin-top: 0px;font-weight: normal;color: #5c068c\"><span style=\"color: #e4cac8;font-family: ArgentumSans, sans-serif;font-size: 16px\">9 de enero de 2026<\/span><\/h1><div style=\"font-family: ArgentumSans, sans-serif\"><div style=\"width: 325px\"><div style=\"margin-bottom: 13.5px;line-height: 32px\"><p><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">Facebook<\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#x\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">X<\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#whatsapp\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">WhatsApp<\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#copy_link\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">Copy <\/span><\/a><a style=\"float: left;cursor: pointer;line-height: 16px;padding: 0px 2px\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/#copy_link\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"overflow: hidden;height: 1px;width: 1px;position: absolute !important\">k<\/span><\/a><\/p><\/div><\/div><\/div><div style=\"margin-top: 20px\"><div style=\"color: #192d4f;font-family: ArgentumSans, sans-serif;background: #e4cac8;padding: 2px 8px;font-size: 11px;overflow: hidden\">\u00a0<\/div><\/div><div style=\"margin-top: 20px\"><p><span style=\"font-weight: 400\">En las Islas Canarias, el agua es un recurso tan vital como escaso. La naturaleza volc\u00e1nica y la limitada pluviometr\u00eda han impuesto hist\u00f3ricamente restricciones al acceso al agua dulce. Esta realidad, agravada por el cambio clim\u00e1tico y un r\u00e9gimen de lluvias cada vez m\u00e1s irregular, ha obligado a la sociedad a desarrollar una cultura de aprovechamiento ingeniosa, siendo el reciclaje del agua una de sus soluciones m\u00e1s importantes.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Hablamos de las aguas regeneradas, aquellas que, tras ser utilizadas, son sometidas a tratamientos avanzados para volver a ser empleadas, principalmente en la agricultura, pero tambi\u00e9n en el riego de parques, jardines y campos de golf. Esta pr\u00e1ctica, que se ha consolidado en las \u00faltimas tres d\u00e9cadas con la mejora de las infraestructuras de depuraci\u00f3n, es fundamental para aliviar la presi\u00f3n sobre los acu\u00edferos y disminuir el impacto ambiental de los vertidos, especialmente en el medio marino.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Pero, \u00bfqui\u00e9n garantiza que esta agua sea segura? Es aqu\u00ed donde entra en juego el Laboratorio de Agua y Medio Ambiente, un espacio dentro del Instituto Universitario de Enfermedades Tropicales y Salud P\u00fablica de Canarias (IUETSPC) de la Universidad de La Laguna. Su misi\u00f3n es doble: compaginar la investigaci\u00f3n cient\u00edfica con la prestaci\u00f3n de servicios especializados para supervisar esta calidad h\u00eddrica.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">La principal tarea del laboratorio es garantizar la seguridad biol\u00f3gica del agua regenerada, un compromiso fundamental con la salud p\u00fablica. Esto se consigue a trav\u00e9s del control biol\u00f3gico de la calidad del agua.<\/span><\/p><p><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-43992 size-half\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27-375x559.jpg\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"559\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27-375x559.jpg 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27-201x300.jpg 201w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27-687x1024.jpg 687w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27-768x1144.jpg 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27-750x1117.jpg 750w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27.jpg 784w\" sizes=\"(max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><\/a><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">El equipo del laboratorio supervisa rigurosamente que el agua que regresa a los sistemas de riego est\u00e9 libre de pat\u00f3genos (agentes infecciosos) y cumpla con todos los est\u00e1ndares microbiol\u00f3gicos exigidos por la legislaci\u00f3n vigente. En este sentido, la vigilancia es constante y detallada, abarcando desde las aguas regeneradas hasta las aguas naturales y residuales, e incluso otras matrices ambientales.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">La ciencia, a trav\u00e9s de la evidencia rigurosa, asegura que esta pr\u00e1ctica sostenible no comprometa la salud de las personas ni del medio ambiente. Este trabajo de control es un ejemplo de c\u00f3mo la Universidad de La Laguna rinde cuentas a la sociedad canaria, ofreciendo el conocimiento que sostiene la seguridad de un recurso tan preciado.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">El trabajo del laboratorio va m\u00e1s all\u00e1 del control h\u00eddrico. Como parte integral del IUETSPC, su investigaci\u00f3n se extiende a la calidad del aire, un factor ambiental cr\u00edtico en las islas, especialmente por la frecuente presencia de calima.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Las intrusiones de polvo sahariano modifican de forma significativa la concentraci\u00f3n y diversidad de los microorganismos que flotan en el aire. El equipo de investigaci\u00f3n se enfoca en entender c\u00f3mo la compleja orograf\u00eda de Tenerife \u2014con sus fuertes variaciones de altitud y orientaci\u00f3n\u2014 influye en la distribuci\u00f3n de estas comunidades microbianas, que var\u00edan seg\u00fan el origen de las masas de aire.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Para abordar este reto, el laboratorio practica el encuentro entre las ciencias y trabaja de forma multidisciplinar. Colaboran estrechamente con otros grupos de la ULL, como el de Observaci\u00f3n de la Tierra y la Atm\u00f3sfera (GOTA) y el Laboratorio de F\u00edsica M\u00e9dica y Radiactividad Ambiental (FIMERALL). Esta visi\u00f3n integral permite evaluar las implicaciones de la calidad del aire sobre la salud humana y el medio ambiente desde perspectivas diferentes pero complementarias.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">Adem\u00e1s, el compromiso de la ULL trasciende el \u00e1mbito local, participando en colaboraciones internacionales de prestigio. Por ejemplo, estudian aspectos tan interesantes como la evoluci\u00f3n de la comunidad microbiana en el aire sahariano durante su viaje transatl\u00e1ntico.<\/span><\/p><\/div><div style=\"margin-top: 20px\"><p style=\"color: #3d3d3d;font-family: ArgentumSans, sans-serif\"><strong>Autores: <span style=\"font-weight: 400\">Equipo del Laboratorio de Agua y Medio Ambiente. Instituto Universitario de Enfermedades Tropicales y Salud P\u00fablica de Canarias (IUETSPC), Universidad de La Laguna (ULL).<\/span><\/strong><\/p><p>\u00a0<\/p><\/div><hr style=\"margin-top: 27px;margin-bottom: 27px;color: #3d3d3d;font-family: ArgentumSans, sans-serif;background-color: #ffffff\" \/><p style=\"font-family: ArgentumSans, sans-serif\"><strong><span style=\"color: #2c284d\">Archivado en<\/span>: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/revista-hipotesis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Revista Hip\u00f3tesis<\/a><br \/><strong><span style=\"color: #2c284d\">Etiquetas: <\/span><\/strong><span style=\"color: #2c284d\">\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/art\u00edculo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Art\u00edculo<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/hipotesis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hip\u00f3tesis<\/a><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/isabel-varela-nieto\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">,<\/a> <a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/universidad-de-la-laguna\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Universidad de La Laguna<\/a><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e2472f elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8e2472f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1600\" height=\"782\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-43595\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero.jpg 1600w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-300x147.jpg 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-1024x500.jpg 1024w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-768x375.jpg 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-1536x751.jpg 1536w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-375x183.jpg 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-750x367.jpg 750w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2025\/07\/Captura-de-pantalla-2025-07-08-125806-sin-numero-1140x557.jpg 1140w\" sizes=\"(max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-129ffdf\" data-id=\"129ffdf\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5242d6f elementor-widget elementor-widget-testimonial\" data-id=\"5242d6f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"testimonial.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-testimonial-wrapper{overflow:hidden;text-align:center}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-content{font-size:1.3em;margin-bottom:20px}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-name{line-height:1.5;display:block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-job{font-size:.85em;display:block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta{width:100%;line-height:1}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta-inner{display:inline-block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta .elementor-testimonial-details,.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta .elementor-testimonial-image{display:table-cell;vertical-align:middle}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta .elementor-testimonial-image img{width:60px;height:60px;border-radius:50%;-o-object-fit:cover;object-fit:cover;max-width:none}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-aside .elementor-testimonial-image{padding-right:15px}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-aside .elementor-testimonial-details{text-align:left}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-top .elementor-testimonial-details,.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-top .elementor-testimonial-image{display:block}.elementor-testimonial-wrapper .elementor-testimonial-meta.elementor-testimonial-image-position-top .elementor-testimonial-image{margin-bottom:20px}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-testimonial-wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-meta elementor-has-image elementor-testimonial-image-position-aside\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-meta-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/investigadores\/82625\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"512\" height=\"512\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/32441.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-43994\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/32441.png 512w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/32441-300x300.png 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/32441-150x150.png 150w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/32441-375x375.png 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/32441-50x50.png 50w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial-details\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-testimonial-name\" href=\"https:\/\/portalciencia.ull.es\/investigadores\/82625\/detalle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Equipo del Laboratorio de Agua y Medio Ambiente. Instituto Universitario de Enfermedades Tropicales y Salud P\u00fablica de Canarias (IUETSPC), Universidad de La Laguna (ULL).<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-33943a7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"33943a7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-afe9c30 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"afe9c30\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"widgettitle\" style=\"color: #5c068c;margin-top: 0px;margin-bottom: 13.5px;font-size: 22px;clear: left;text-transform: uppercase;position: relative;padding-bottom: 20px;text-align: left\"><span style=\"color: #1b2f54\">REPORTAJES RECIENTES<\/span><\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/africa-y-canarias-una-alianza-para-la-investigacion-y-el-desarrollo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00c1frica y Canarias: una alianza para la investigaci\u00f3n y el desarrollo<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/la-abeja-una-aliada-en-peligro\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La abeja, una aliada en peligro<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/el-diseno-cambia-nuestras-vidas\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">El dise\u00f1o cambia nuestras vidas<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/parkinson-mas-alla-de-los-sintomas-motores\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">P\u00e1rkinson: m\u00e1s all\u00e1 de los s\u00edntomas motores<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/cienciaull\/ciencia-para-combatir-la-sequia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ciencia para combatir la sequ\u00eda<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-82498e7 e-grid-align-left elementor-shape-rounded elementor-grid-0 elementor-widget elementor-widget-social-icons\" data-id=\"82498e7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"social-icons.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-widget-social-icons.elementor-grid-0 .elementor-widget-container,.elementor-widget-social-icons.elementor-grid-mobile-0 .elementor-widget-container,.elementor-widget-social-icons.elementor-grid-tablet-0 .elementor-widget-container{line-height:1;font-size:0}.elementor-widget-social-icons:not(.elementor-grid-0):not(.elementor-grid-tablet-0):not(.elementor-grid-mobile-0) .elementor-grid{display:inline-grid}.elementor-widget-social-icons .elementor-grid{grid-column-gap:var(--grid-column-gap,5px);grid-row-gap:var(--grid-row-gap,5px);grid-template-columns:var(--grid-template-columns);justify-content:var(--justify-content,center);justify-items:var(--justify-content,center)}.elementor-icon.elementor-social-icon{font-size:var(--icon-size,25px);line-height:var(--icon-size,25px);width:calc(var(--icon-size, 25px) + (2 * var(--icon-padding, .5em)));height:calc(var(--icon-size, 25px) + (2 * var(--icon-padding, .5em)))}.elementor-social-icon{--e-social-icon-icon-color:#fff;display:inline-flex;background-color:#818a91;align-items:center;justify-content:center;text-align:center;cursor:pointer}.elementor-social-icon i{color:var(--e-social-icon-icon-color)}.elementor-social-icon svg{fill:var(--e-social-icon-icon-color)}.elementor-social-icon:last-child{margin:0}.elementor-social-icon:hover{opacity:.9;color:#fff}.elementor-social-icon-android{background-color:#a4c639}.elementor-social-icon-apple{background-color:#999}.elementor-social-icon-behance{background-color:#1769ff}.elementor-social-icon-bitbucket{background-color:#205081}.elementor-social-icon-codepen{background-color:#000}.elementor-social-icon-delicious{background-color:#39f}.elementor-social-icon-deviantart{background-color:#05cc47}.elementor-social-icon-digg{background-color:#005be2}.elementor-social-icon-dribbble{background-color:#ea4c89}.elementor-social-icon-elementor{background-color:#d30c5c}.elementor-social-icon-envelope{background-color:#ea4335}.elementor-social-icon-facebook,.elementor-social-icon-facebook-f{background-color:#3b5998}.elementor-social-icon-flickr{background-color:#0063dc}.elementor-social-icon-foursquare{background-color:#2d5be3}.elementor-social-icon-free-code-camp,.elementor-social-icon-freecodecamp{background-color:#006400}.elementor-social-icon-github{background-color:#333}.elementor-social-icon-gitlab{background-color:#e24329}.elementor-social-icon-globe{background-color:#818a91}.elementor-social-icon-google-plus,.elementor-social-icon-google-plus-g{background-color:#dd4b39}.elementor-social-icon-houzz{background-color:#7ac142}.elementor-social-icon-instagram{background-color:#262626}.elementor-social-icon-jsfiddle{background-color:#487aa2}.elementor-social-icon-link{background-color:#818a91}.elementor-social-icon-linkedin,.elementor-social-icon-linkedin-in{background-color:#0077b5}.elementor-social-icon-medium{background-color:#00ab6b}.elementor-social-icon-meetup{background-color:#ec1c40}.elementor-social-icon-mixcloud{background-color:#273a4b}.elementor-social-icon-odnoklassniki{background-color:#f4731c}.elementor-social-icon-pinterest{background-color:#bd081c}.elementor-social-icon-product-hunt{background-color:#da552f}.elementor-social-icon-reddit{background-color:#ff4500}.elementor-social-icon-rss{background-color:#f26522}.elementor-social-icon-shopping-cart{background-color:#4caf50}.elementor-social-icon-skype{background-color:#00aff0}.elementor-social-icon-slideshare{background-color:#0077b5}.elementor-social-icon-snapchat{background-color:#fffc00}.elementor-social-icon-soundcloud{background-color:#f80}.elementor-social-icon-spotify{background-color:#2ebd59}.elementor-social-icon-stack-overflow{background-color:#fe7a15}.elementor-social-icon-steam{background-color:#00adee}.elementor-social-icon-stumbleupon{background-color:#eb4924}.elementor-social-icon-telegram{background-color:#2ca5e0}.elementor-social-icon-thumb-tack{background-color:#1aa1d8}.elementor-social-icon-tripadvisor{background-color:#589442}.elementor-social-icon-tumblr{background-color:#35465c}.elementor-social-icon-twitch{background-color:#6441a5}.elementor-social-icon-twitter{background-color:#1da1f2}.elementor-social-icon-viber{background-color:#665cac}.elementor-social-icon-vimeo{background-color:#1ab7ea}.elementor-social-icon-vk{background-color:#45668e}.elementor-social-icon-weibo{background-color:#dd2430}.elementor-social-icon-weixin{background-color:#31a918}.elementor-social-icon-whatsapp{background-color:#25d366}.elementor-social-icon-wordpress{background-color:#21759b}.elementor-social-icon-xing{background-color:#026466}.elementor-social-icon-yelp{background-color:#af0606}.elementor-social-icon-youtube{background-color:#cd201f}.elementor-social-icon-500px{background-color:#0099e5}.elementor-shape-rounded .elementor-icon.elementor-social-icon{border-radius:10%}.elementor-shape-circle .elementor-icon.elementor-social-icon{border-radius:50%}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-social-icons-wrapper elementor-grid\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-grid-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-icon elementor-social-icon elementor-social-icon-twitter elementor-repeater-item-39c0727\" href=\"https:\/\/twitter.com\/hipotesisxxi\" target=\"_blank\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">Twitter<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<i class=\"fab fa-twitter\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-grid-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-icon elementor-social-icon elementor-social-icon-facebook elementor-repeater-item-82a8538\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/revistahipotesis\" target=\"_blank\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">Facebook<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<i class=\"fab fa-facebook\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-grid-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-icon elementor-social-icon elementor-social-icon-instagram elementor-repeater-item-61c8be9\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/hipotesisull\" target=\"_blank\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">Instagram<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<i class=\"fab fa-instagram\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b701063 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"b701063\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.9.2 - 21-12-2022 *\/\n.elementor-column .elementor-spacer-inner{height:var(--spacer-size)}.e-con{--container-widget-width:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer,.e-con>.elementor-widget-spacer{width:var(--container-widget-width,var(--spacer-size));--align-self:var(--container-widget-align-self,initial);--flex-shrink:0}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container,.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer{height:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer>.elementor-spacer-inner,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer>.elementor-spacer-inner{height:var(--container-widget-height,var(--spacer-size))}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-72d5c48 elementor-widget elementor-widget-wp-widget-block\" data-id=\"72d5c48\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"wp-widget-block.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<a class=\"twitter-timeline\" data-width=\"750\" data-height=\"1000\" data-dnt=\"true\" href=\"https:\/\/twitter.com\/HipotesisXXI?ref_src=twsrc%5Etfw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tweets by HipotesisXXI<\/a><script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-096eac8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"096eac8\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-30b499e\" data-id=\"30b499e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ef5f89 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5ef5f89\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1500\" height=\"106\" src=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-30475\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1.png 1500w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-300x21.png 300w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-1024x72.png 1024w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-768x54.png 768w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-375x27.png 375w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-750x53.png 750w, https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2024\/06\/Footer-Logos-Hipotesis-1-1140x81.png 1140w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias 9 de enero de 2026 FacebookXWhatsAppCopy k \u00a0 En las Islas Canarias, el agua es un recurso tan vital como escaso. La naturaleza volc\u00e1nica y la limitada pluviometr\u00eda han impuesto hist\u00f3ricamente restricciones al acceso al agua dulce. Esta realidad, agravada por el cambio clim\u00e1tico y&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":111,"featured_media":43992,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[31,47],"tags":[723,724,704,307],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias - Hipotesis<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias - Hipotesis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias 9 de enero de 2026 FacebookXWhatsAppCopy k \u00a0 En las Islas Canarias, el agua es un recurso tan vital como escaso. La naturaleza volc\u00e1nica y la limitada pluviometr\u00eda han impuesto hist\u00f3ricamente restricciones al acceso al agua dulce. Esta realidad, agravada por el cambio clim\u00e1tico y...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hipotesis\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/CienciaULL\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-09T11:13:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-09T11:16:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"784\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1168\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"fgjjmartin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@CienciaULL\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@CienciaULL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"fgjjmartin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/\",\"url\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/\",\"name\":\"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias - Hipotesis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-09T11:13:53+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-09T11:16:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/5d5ea6ce77cd0ea17ac0e961c8ad2e1d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/\",\"name\":\"Hipotesis\",\"description\":\"Unidad de Cultura Cient\u00edfica y de la Innovaci\u00f3n de la Universidad de La Laguna\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/5d5ea6ce77cd0ea17ac0e961c8ad2e1d\",\"name\":\"fgjjmartin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/40b2011be6f946688bec8bdb44310505?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/40b2011be6f946688bec8bdb44310505?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"fgjjmartin\"},\"url\":\"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/author\/fgjjmartin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias - Hipotesis","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias - Hipotesis","og_description":"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias 9 de enero de 2026 FacebookXWhatsAppCopy k \u00a0 En las Islas Canarias, el agua es un recurso tan vital como escaso. La naturaleza volc\u00e1nica y la limitada pluviometr\u00eda han impuesto hist\u00f3ricamente restricciones al acceso al agua dulce. Esta realidad, agravada por el cambio clim\u00e1tico y...","og_url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/","og_site_name":"Hipotesis","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/CienciaULL\/","article_published_time":"2026-01-09T11:13:53+00:00","article_modified_time":"2026-01-09T11:16:52+00:00","og_image":[{"width":784,"height":1168,"url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-content\/uploads\/sites\/62\/2026\/01\/image-27.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"fgjjmartin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@CienciaULL","twitter_site":"@CienciaULL","twitter_misc":{"Escrito por":"fgjjmartin","Tiempo de lectura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/","url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/","name":"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias - Hipotesis","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website"},"datePublished":"2026-01-09T11:13:53+00:00","dateModified":"2026-01-09T11:16:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/5d5ea6ce77cd0ea17ac0e961c8ad2e1d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/el-agua-la-guardiana-invisible-de-la-salud-en-canarias\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El agua: la guardiana invisible de la salud en Canarias"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#website","url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/","name":"Hipotesis","description":"Unidad de Cultura Cient\u00edfica y de la Innovaci\u00f3n de la Universidad de La Laguna","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/5d5ea6ce77cd0ea17ac0e961c8ad2e1d","name":"fgjjmartin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/40b2011be6f946688bec8bdb44310505?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/40b2011be6f946688bec8bdb44310505?s=96&d=mm&r=g","caption":"fgjjmartin"},"url":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/author\/fgjjmartin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43991"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/users\/111"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43991"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43998,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43991\/revisions\/43998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ull.es\/portal\/hipotesis\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}