Παρατηρήσεις στο θραύσμα ερυθρόμορφου σκύφου από την αρχαία Κυδωνία με αριθμό ευρετηρίου Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων Π 12489

  • Κατερίνα Τζανακάκη ΥΠΠΟΑ - Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων
DOI: https://doi.org/10.25145/j.fortunat.2020.32.50
Palabras clave: Κρήτη, Κυδωνία, Χανιά, ερυθρόμορφος σκύφος, Ηρακλής, επιγραφή, ζωγράφος Δίνος

Resumen

Στην παÏοÏσα μελέτη εξετάζεται θÏαÏσμα από ενεπίγÏαφο εÏυθÏόμοÏφο σκÏφο με αÏιθμό ευÏετηÏίου ΑÏÏ‡Î±Î¹Î¿Î»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï ÎœÎ¿Ï…ÏƒÎµÎ¯Î¿Ï… Χανίων, Π 12489. Εντοπίστηκε σε σωστική έÏευνα στο οικόπεδο της αγÏοτικής Ï„Ïάπεζας στα χανιά (αÏχαία Κυδωνία), το 2004. Η πεÏιοχή που εντοπίστηκε το θÏαÏσμα εντάσσεται στα δυτικά ÏŒÏια του αÏχαίου Î¿Î¹ÎºÎ¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Î·Ï‚ Κυδωνίας.
Από την αÏχική σÏνθεση έχει σωθεί μικÏÏŒ μέÏος από δÏο μοÏφές, αποδομένες με ιδιαίτεÏη δεξιοτεχνία. Εικονίζεται, πιθανώς καθισμένος, νεαÏός αγένειος άνδÏας που συνοδεÏεται από γÏαπτή επιγÏαφή ΗΡΑΚΛΗΣ και Îίκη που κÏατά φιάλη. Την εικόνα συμπληÏώνουν Ï„Ïίποδας στολισμένος με λευκές ταινίες, ανηÏτημένο στεφάνι και φυτικό κόσμημα. Την παÏάσταση επιστέφει ταινία με κλαδί ελιάς και καÏποÏÏ‚.
Η εικονιζόμενη σκηνή μποÏεί να συμβολίζει μια αγωνιστική ή εοÏταστική εκδήλωση Ï€Ïος τιμήν του ΗÏακλή ή ακόμα και μια νίκη, αντηχώντας ταυτόχÏονα και το λατÏευτικό υπόβαθÏο της Κυδωνίας την ίδια πεÏίοδο, όπως αυτό πιστοποιείται από ένα Ï€Î¿Î»Ï ÏƒÎ·Î¼Î±Î½Ï„Î¹ÎºÏŒ ενεπίγÏαφο ανάθημα στον ήÏωα, που του ανέθεσε ντόπιος Κυδωνιάτης στις αÏχές του 4ου αιώνα Ï€.Χ. το θÏαÏσμα χÏονολογείται γÏÏω στα 420 Ï€.χ. και οι μοÏφές του βÏίσκουν παÏάλληλα στο έÏγο του Ζ. του Δίνου.

Citas

AVRAMIDOU, Am. (2010): «The body of a hero», στο Daniel GARRISON (ed.), A Cultural History of the Human Body, Northwestern University.

BEAZLEY, J. D. (1960): «Some Inscriptions on Vases: VIII», AJA 64 (3): 219-225.

BLECH, M. (1982): Studien zum Kranz bei den Griechen, ΒεÏολίνο.

BOARDMAN, J. (1989): Athenian Red Figure Vases, The Classical Period, London.

ΓΟΥΛΑΚΗ-ΒΟΥΤΥΡΑ, Αλ. (2004): «Μουσικοί Αγώνες», στο Îν ΚΑΛΤΣΑΣ (επιμ.), Αγών, Κατάλογος έκθεσης στο Εθνικό ΑÏχαιολογικό Μουσείο, 15 Ιουλίου-31 ΟκτωβÏίου 2004, Αθήνα, 46-51.

CARABATEA, M. (1997): «Herakles and a “Man in Need?â€Â», στο O. PALAGIA (ed.), Greek Offerings, Essays on Greek Art in honour of John Boardman, Oxford, 131-143.

FRONING, H. (1971): Dithyrambos und Vasenmalerei in Athen, Würzburg.

ΚΕΦΑΛΙΔΟΥ, Ε. (1996): ÎΙΚΗΤΗΣ. ΕικονογÏαφική μελέτη του αÏχαίου ÎµÎ»Î»Î·Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î±Î¸Î»Î·Ï„Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï, Θεσσαλονίκη.

ΚΕΦΑΛΙΔΟΥ, Ε. (2004): «ÎικητήÏια και Επινίκια», στο Î. ΚΑΛΤΣΑΣ (επιμ.), Αγών, Εθνικό ΑÏχαιολογικό Μουσείο (15 Ιουλίου-31 ΟκτωβÏίου 2004), 70-90.

LEZZI-HAFTER, A. (1976): Der Schuwalow-Maler; eine Kannenwerkstatt der Parthenonzeit, Mainz.

ΛΙΜΑÎΤΖΑΚΗ, Λ. (2011):«ΚεÏαμικοί κλίβανοι της εποχής της ÏωμαιοκÏατίας στην Κυδωνία», στο ΠεπÏαγμένα του Ι΄ ΔιεθνοÏÏ‚ ΚÏÎ·Ï„Î¿Î»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï Î£Ï…Î½ÎµÎ´Ïίου (Χανιά 2006), α5, 263-276.

MACKAY, E. A. (2002): “The Hairstyle of Heraklesâ€, στο A. J. CLARK - J. GASLER (eds.), Essays in Honor of Dietrich von Bothmer, Amsterdam, 203–210.

ΜΑΡΚΟΥΛΑΚΗ, Στ. (1990): «ΠεÏισυλλογή, εντοπισμός αÏχαιοτήτων. Χανιά», ΑΔ 45 (ΧÏονικά Β΄2): 449.

MATHESON, S. B. (1995): Polygnotos and Vase Painting in Classical Athens, Madison.

MOORE, M. B. (1997): Attic Red-figured and White-ground Pottery. The Athenian Agora XXX, Princeton.

OAKLEY, J. H. (2007): «The departure of the Argonauts on the Dinos Painter’s bell krater in Gela», Hesperia 76: 347-357.

OIKONOMAKH, AνδÏ. (2010): Τα τοπικά αλφάβητα της ΚÏήτης στην ΑÏχαϊκή και Κλασική πεÏίοδο [αδημοσίευτη διδ. διατÏιβή], AÎ Q, Qεσσαλονίκη. EAAD [https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/27067].

Nostoi (2007): GODART, L. - DE CARO, S. (eds.), Nostoi, Capolavori Ritrovati, Roma, Palazzo del Quirinale, Galleria di Alessandro VII, 21 dicembre 2007 - 2 marzo 2008, Rome.

PANVINI, R. - GIUDICE, F. (eds.) (2003): Ta Attika, Attic Figured Vases from Gela, Rome.

ROLLER, L. (1977): Funeral Games in Greek Literature, Art and Life [διδ. δ.], University of Pennsylvania. SANNIBALE, M. (2004): Aττική εÏυθÏόμοÏφη υδÏία, στο Î.ΚΑΛΤΑΣ (επιμ.), Αγών, Κατάλογος έκθεσης στο Εθνικό ΑÏχαιολογικό Μουσείο, 15 Ιουλίου-31 ΟκτωβÏίου 2004, Αθήνα, αÏ. 11, 112-113.

SHAPIRO, H. A. (2004): «Theseus and Ariadne on Crete: The Dinos Painter’s Krater from Gela», στο R. PANVINI - F. GIUDICE (ed.), Ta Attika: Veder greco a Gela. Ceramiche attiche figurate dal’ antica Colonna, Rome, 229-238.

SHAPIRO, H. A. (2009): «Topographies of Cult and Athenian Civic Identity on Two Masterpieces of Attic Red-Figure», στο J. H. OAKLEY - O. Palagia (eds.), Athenian Potters and Painters II, Oxford, 261-69.

SIMON, E. (1975): «Kratos und Bia», Wiirzburger Jahrbiicher fiir die Altertumswissenschaft 1: 177-186.

STAFFORD, E. (2010): «Herakles between Gods and Heroes», στο J. BREMMER - An. ERSKINE (επιμ.), Gods of Ancient Greece: Identities and Transformations, Leventis Studies 5, Edinburgh, 228-244.

STAFFORD, E. (2012): Herakles, Gods and Heroes of the Ancient World, London.

ΤΖΑÎΑΚΑΚΗ, Αικ. (2016): Η αÏχαία Κυδωνία: η φυσιογνωμία της πόλης από την ίδÏυσή της έως το β΄ μισό του 4ου αιώνα Ï€.Χ. [αδημοσίευτη διδ. διατÏιβή], ΕΚΠΑ, Αθήνα. ΕΑΑΔ [http://hdl.handle.net/10442/hedi/37716].

ΤΖΑÎΑΚΑΚΗ, Κ. (2020): «Η ΛατÏεία του ΗÏακλή στην Κυδωνία στο Πλαίσιο των Πανελλήνιων Πολεμικών Γεγονότων του 5ου αιώνα Ï€. Χ.», στο Î. ΧÏ. ΣΤΑΜΠΟΛΙΔΗΣ - Îœ. ΓΙΑÎÎΟΠΟΥΛΟΥ (επιμ.), Η ΕλεÏθεÏνα, η ΚÏήτη καιο Έξω Κόσμος, Î Ïακτικά ΔιεθνοÏÏ‚ ΑÏÏ‡Î±Î¹Î¿Î»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï Î£Ï…Î½ÎµÎ´Ïίου (Ρέθυμνο 2018), Αθήνα-Ρέθυμνο, 365-375.

ΤΖΑΧΟΥ-ΑΛΕΞΑÎΔΡΗ, Ολ. (2009-2013): «Το επίνητÏο του Î•Î¸Î½Î¹ÎºÎ¿Ï Î‘ÏÏ‡Î±Î¹Î¿Î»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï ÎœÎ¿Ï…ÏƒÎµÎ¯Î¿Ï… αÏ. 2179: ο ΖωγÏάφος και η εÏμηνεία της παÏάστασης», Ï„á½¹ Μουσεῖον 7: 21-34.

ΤΙΒΕΡΙΟΣ, Îœ. (1988): ΑÏχαϊστικά Ι, στο Î Ïακτικά του ΧΙΙ ΔιεθνοÏÏ‚ ΣυνεδÏίου Κλασικής ΑÏχαιολογίας, Αθήνα, 4-10 ΣεπτεμβÏίου 1983, Ï„. Ι΄, Αθήνα, 271-275.

TIVERIOS, M. (2009): «Minotaur, Apsyrtos or Androgeos, the “κατα Î Ïυμναν ηÏωσâ€?, The Dinos Painter’s bell krater in Gela once again», στο R. EINICKE, St. LEHMANN, H. L¨ΟHR, G. MEHNERT, An. MEHNERT, An. SLAWISCH (eds.), Zurück Zum Gegenstand. Festschrift für Andreas E. Furtwängler, Beier & Beran, 275-280.

VOJATZI, Μ. (1982): Frühe Argonautenbilder, Würzburg.

WACHTER, R. (2016): Attische Vaseninschriften im Spannungsfeld zwischen Alphabet, Dialekt und Literatur, στο R. WACHTER (ed.), Potters – Painters – Scribes. Inscriptions on Attic Vases, Akanthvs.

Portada nº 32 (2020)
Publicado
2020-12-15
Cómo citar
ΤζανακάκηΚατερίνα. 2020. Παρατηρήσεις στο θραύσμα ερυθρόμορφου σκύφου από την αρχαία Κυδωνία με αριθμό ευρετηρίου Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων Π 12489. Fortunatae, n.º 32 (diciembre), 799-812. https://doi.org/10.25145/j.fortunat.2020.32.50.
Número
Núm. 32 (2020)
Sección
Artículos

Los autores conservan los derechos de autor y garantizan a la revista el derecho de ser la primera publicación del trabajo al igual que licenciarlo bajo una Creative Commons Attribution License que permite a otros compartir el trabajo con un reconocimiento de la autoría del trabajo y la publicación inicial en esta revista.

Los autores pueden establecer por separado acuerdos adicionales para la distribución no exclusiva de la versión de la obra publicada en la revista (por ejemplo, situarlo en un repositorio institucional o publicarlo en un libro), con un reconocimiento de su publicación inicial en esta revista.